Faýl formatlary
TIFF näme? Skanirlemek, çap we arhiw formaty
TIFF skanlaryň, çap faýllarynyň we arhiwleriň ýitgisiz surat formatydyr. Onuň gurluşyny, gysyş saýlawlaryny we uly TIFF faýllaryny nädip öwürmelidigini düşündirýäris.
Awtor: Hemen Dönüştür Editör EkibiÇap edildi: 7 min okamak
TIFF skanerlenen resminamalaryň, professional fotosuratlaryň, çap faýllarynyň we hemra suratlarynyň umumy dilidir. Ýitgisiz saklamak, ýokary bit çuňluklary, CMYK goldawy we bir faýlda birnäçe sahypa ony arhiwçiler we çapçylar üçin aýrylmaz edýär. Şol çeýelik faýllary ägirt uly edýär we TIFF-i webden diýen ýaly doly daşda saklaýar. Bu makalada TIFF-iň Aldus-dan Adobe-a çenli taryhy, teg esasly gurluşy, gysyş saýlawlary, GeoTIFF ýaly giňeltmeleri, ýygy duş gelýän meseleler we TIFF faýllaryny JPG-e ýa-da PNG-e nädip öwürmelidigi düşündirilýär.
TIFF näme?
TIFF (Tagged Image File Format) raster suratlary saklamak we olary programmalaryň arasynda alyşmak üçin niýetlenen teg esasly faýl formatydyr. Giňeltmeleri .tif we .tiff, MIME görnüşi bolsa image/tiff. TIFF 6.0 spesifikasiýasynyň sözleri bilen aýdylanda, TIFF printer dili ýa-da sahypa beýan dili däl; onuň maksady raster surat maglumatlaryny beýan etmek we saklamakdyr.
TIFF-i tapawutlandyrýan zat onuň ýeke gysyş usulyna ýa-da reňk modeline bagly däldigidir. Library of Congress TIFF-i dürli gysyş shemalaryny we reňk görkezişlerini ulanyp bilýän dürli bit akymy kodlamalary üçin gabyk diýip suratlandyrýar.
Taryhy: Aldus, Microsoft we Adobe
- 1986-njy ýylyň güýzi: Skaner öndürijileri we programma işläp düzüjileri bilen birnäçe duşuşykdan soň Aldus Corporation ilkinji TIFF spesifikasiýasyny çap etdi. Ondan öň iki uly taslama bolandygy sebäpli bu wersiýa aslynda "3.0" hasaplanýar. Maksat stol üsti skanerler üçin umumy formatdy.
- 1987-nji ýylyň apreli: 4.0 wersiýasy, esasan kiçi gowulandyrmalar.
- 1988-nji ýylyň oktýabry: Aldus we Microsoft-yň 5.0 wersiýasy palitraly reňkli suratlary we LZW gysyşyny goşdy.
- 1992-nji ýylyň 3-nji iýuny: Häzir hem esas bolup galýan TIFF 6.0 wersiýasy çap edildi. Ol CMYK, YCbCr we CIE L*a*b* surat kesgitlemelerini, bölejikli suratlary we JPEG gysyşyny goşdy hem-de spesifikasiýany "Baseline" we "Extensions" bölümlerine böldi.
- 1994: Adobe Aldus-y we onuň bilen TIFF spesifikasiýasyna bolan hukuklary satyn aldy.
- 1995 we 2002: PageMaker we Photoshop tehniki bellikleri hökmünde iki goşmaça çykdy. 2002-nji ýylyň goşmaçasy Deflate (ZIP) gysyşyny kesgitledi we TIFF-de JPEG gysyşynyň öňki kemçilikli beýanyny düzetdi.
Tehniki gurluşy
Sözbaşy we baýt tertibi
Her TIFF faýly 8 baýtlyk sözbaşy bilen başlaýar. Ilkinji iki baýt baýt tertibini görkezýär: II (Intel, little-endian) ýa-da MM (Motorola, big-endian). Soňra 42 sany we birinji surat faýl katalogynyň (IFD) süýşmesi gelýär. Onaltylykda TIFF ýa 49 49 2A 00, ýa-da 4D 4D 00 2A bilen başlaýar.
IFD-ler we tegler
IFD (Image File Directory) suraty beýan edýän meýdanlaryň sanawydyr. Her meýdan 12 baýtlyk ýazgydyr: teg belgisi, maglumat görnüşi, bahalaryň sany we bahanyň özi ýa-da onuň süýşmesi. Esasy teglere ImageWidth, ImageLength, BitsPerSample, Compression, PhotometricInterpretation, XResolution we YResolution, şeýle hem maglumatlaryň ýerleşýän ýeri (StripOffsets ýa-da TileOffsets) degişli. Okaýjylar düşünmeýän teglerini geçip bilýändigi sebäpli formaty giňeltmek aňsat; bu hem TIFF-iň güýji, hem-de onuň gabat gelşik meseleleriniň çeşmesidir.
Zolaklar, bölejikler we köp sahypaly faýllar
Piksel maglumatlary keseligine zolaklarda ýa-da TIFF 6.0 bilen girizilen inedördül bölejiklerde saklanýar. Bölejikler programmalara örän uly suratyň diňe görünýän bölegini okamaga mümkinçilik berýär, bu bolsa kartalar we mikroskopiýa üçin möhümdir. Her IFD indikisini hem görkezýändigi sebäpli bir faýl birnäçe suraty (kiçi faýllary) saklap bilýär. Köp sahypaly fakslar we skanerlenen resminamalar şeýle saklanýar, TIFF-FX (RFC 3949) bolsa internet faksy üçin TIFF esasly formaty kesgitleýär.
Faýl ölçeginiň çägi we BigTIFF
TIFF 6.0-a görä, iň uly mümkin TIFF faýly 2^32 baýt, takmynan 4 GB, sebäbi süýşmeler 32 bitlik san hökmünde ýazylýar. Örän uly suratlar üçin 64 bitlik süýşmeleri ulanýan BigTIFF işlenip düzüldi, ýöne programma goldawy çäkli bolup galýar.
Reňk modelleri, bit çuňlugy we aýdynlyk
TIFF 6.0 iki derejeli (ak-gara), çal reňkli, palitraly we RGB suratlary Baseline aýratynlyklary hökmünde kesgitleýär. Giňeltmeler çap üçin CMYK-ny, wideo we JPEG üçin YCbCr-i we enjama bagly bolmadyk CIE L*a*b*-ni goşýar. Her kanal üçin 8 bitden başga-da 16 bitlik (hatda ýüzýän nokatly) nusgalar mümkin; 16 bitlik TIFF professional fotografiýada we ylmy suratlarda giň ýaýran. Goşmaça kanallar (ExtraSamples) alfa hökmünde yglan edilip bilner, şonuň üçin TIFF aýdynlygy saklap bilýär. Photoshop ýaly programmalar öz hususy tegleri arkaly TIFF-e gatlaklary hem ýazyp bilýär, ýöne her programma şol gatlaklary okap bilmeýär.
Gysyş saýlawlary
| Usul | Ýitgi | Iň laýyk ulanylyşy |
|---|---|---|
| Gysylmadyk (1) | Ýitgisiz | Iň giň gabat gelşik, iň uly faýllar |
| CCITT Group 3 / Group 4 | Ýitgisiz | Ak-gara skanlar we faks |
| PackBits (32773) | Ýitgisiz | Ýönekeý yzygiderlik uzynlygy kodlamasy, tekiz meýdanlar |
| LZW (5) | Ýitgisiz | Umumy maksatly; fotosuratlarda we grafikada ortaça peýda |
| Deflate / ZIP (8) | Ýitgisiz | Adatça LZW-den azajyk gowy gysýar |
| JPEG | Ýitgili | Fotosuratlar; hiliň hasabyna kiçi faýllar |
1992-nji ýylda LZW ygtyýarnama meseleleri sebäpli Baseline-dan Extensions bölümine geçirildi. Library of Congress-iň maglumatyna görä, degişli patentiň möhleti ABŞ-da 2003-nji ýylda, Ýewropada we Ýaponiýada 2004-nji ýylda gutardy, şonuň üçin häzir LZW-ni erkin ulanyp bolýar.
Adaty ulanylyşlar
- Skanirlemek we sanly arhiwler: TIFF skanerlenen suratlar üçin esasy format hökmünde giňden ulanylýar. Library of Congress 2022-nji ýylyň başynda 3,5 petabaýtdan gowrak TIFF faýlyny saklaýandygyny habar berýär, onuň ýolbaşçylyk etmäge kömek edýän FADGI görkezmeleri hem esasy faýllar üçin TIFF ulanýar.
- Çap we neşir: CMYK goldawy we ýitgisiz saklamak TIFF-i köp ýyllap çapa iberilýän suratlar üçin standart etdi.
- Professional fotografiýa: RAW faýllaryndan eksport edilen 16 bitlik esasy nusgalar köplenç TIFF görnüşinde saklanýar. Köp kamera RAW formatlarynyň özi hem TIFF gurluşyna esaslanýar (TIFF/EP, ISO 12234-2).
- Geografik maglumat ulgamlary (GeoTIFF): 1990-njy ýyllaryň başynda işlenip düzülen GeoTIFF TIFF teglerine koordinat we proýeksiýa maglumatlaryny goşýar. 1.0 wersiýasy 1995-nji ýylyň noýabrynda kesgitlendi; häzir ol OGC GeoTIFF 1.1 standarty bolup, hemra we howa suratlary hem-de beýiklik modelleri üçin giňden ulanylýar.
- Lukmançylyk we ylym: Mikroskoplar, teleskoplar we barlaghana enjamlary ýokary bit çuňlugy we ýitgisiz saklamak üçin TIFF-i saýlaýar.
- Faks: Köp sahypaly, CCITT bilen gysylan ak-gara TIFF klassiki faks formatydyr.
Goldaw
Windows Photos, macOS Preview, Photoshop, GIMP, Affinity Photo we QGIS ýaly GIS programmalary TIFF-i açýar. Web bolsa başga mesele: MDN-e görä, Safari-den başga brauzerler TIFF suratlaryny göni görkezmeýär, şonuň üçin TIFF web mazmuny üçin ulanylmaýar, emma takyk redaktirlemek ýa-da çap etmek üçin TIFF faýllaryny ýükläp almaga hödürlemek ýaýran ýagdaý.
Güýçli we gowşak taraplary
| Güýçli taraplary | Gowşak taraplary |
|---|---|
| Ýitgisiz saklamak, 16 bit we has ýokary bit çuňluklary | Örän uly faýllar |
| CMYK, Lab we ICC profil goldawy | Safari-den başga brauzerler görkezmeýär |
| Köp sahypaly faýllar we bölejiklere bölmek | Tegleriň we gysyşlaryň köpdürlüligi gabat gelşik meselelerini döredýär |
| Arhiwler tarapyndan maslahat berilýär, gowy resminamalaşdyrylan | Standart TIFF-de 4 GB çägi |
| Giňeldilýär: GeoTIFF, TIFF/EP, TIFF-FX | E-poçta we ýükleme formalary üçin amatsyz |
Ýygy duş gelýän meseleler we olary çözmek
TIFF faýly gaty uly
TIFF görnüşindäki ýeke skanerlenen sahypa onlarça megabaýt bolup biler. Ony paýlaşmak üçin TIFF-i JPG-e öwürmek adatça ölçegi birnäçe ýüz kilobaýta çenli azaldýar. Jikme-jiklikleri ýitgisiz saklamak üçin TIFF-i PNG-e öwüriň; gysylmadyk TIFF bilen deňeşdirilende PNG köplenç ep-esli kiçi bolýar. Arhiw göçürmesini TIFF görnüşinde saklaň; ony LZW ýa-da Deflate gysyşy bilen gaýtadan ýatda saklamak hem ýitgisiz ýer tygşytlaýar.
Programma ýa-da web saýt TIFF-i açmaýar
Ýa programma TIFF-i asla goldamaýar, ýa-da faýl onuň işläp bilmeýän gysyşyny, reňk modelini (CMYK, Lab) ýa-da bit çuňlugyny ulanýar. JPG-e ýa-da PNG-e öwürmek iki ýagdaýda hem kömek edýär.
Köp sahypaly TIFF-iň diňe birinji sahypasy görünýär
Köp görkezijiler we öwrüjiler diňe birinji IFD-ni okaýar. Biziň TIFF öwrüjilerimiz hem diňe birinji sahypany öwürýär. Ähli sahypalar gerek bolsa, ilki faýly ýeke sahypalara bölüň; sahypalary JPG-e öwrenizden soň olary JPG-den PDF-e öwrüji bilen bir PDF-e birleşdirip bilersiňiz.
Öwrülenden soň reňkler üýtgedi
Çap üçin taýýarlanan CMYK ýa-da giň gerimli TIFF faýllary ekranlar we web üçin sRGB-e öwrülýär we esasan-da doýgun reňkler azajyk süýşüp biler. 16 bitlik faýllar hem JPG-de we PNG-de her kanal üçin 8 bite getirilýär.
4 GB-dan uly faýly ýatda saklap bolmaýar
Siz standart TIFF-iň çägine ýetdiňiz. BigTIFF-i goldaýan programma bilen ýatda saklaň ýa-da suraty böleklere bölüň.
Öwürmek boýunça maslahatlar
- Paýlaşmak we web üçin JPG: Fotosuratlar we reňkli skanlar üçin iň kiçi, iň gabat gelýän netije.
- Tekst, çyzgy we redaktirlemek üçin PNG: Ýitgisiz, şonuň üçin ýiti gyralar bozulmaýar.
- Henizem gaty uly? Öwrülen faýly surat ölçegini üýtgetmek guraly bilen kiçeldiň ýa-da suraty gysmak guraly bilen maksat faýl ölçegine getiriň; iki gural hem brauzeriňizde işleýär.
- Esasy nusgany saklaň: JPG-e öwürýän her TIFF-iňiziň asyl nusgasyny arhiwläň; JPG-den TIFF-e gaýdyp geçmek ýitirilen jikme-jiklikleri yzyna getirmeýär.
Bellik: brauzerleriň köpüsi TIFF-i okap bilmeýändigi sebäpli TIFF öwürmek sahypalarymyzda faýllar howpsuz birikme arkaly serwerlerimize ýüklenýär, şol ýerde öwrülýär we iň gijä galanda 30 minut içinde pozulýar.
Köp berilýän soraglar
TIF bilen TIFF-iň arasynda tapawut barmy?
Ýok. Ikisi hem şol bir formatyň giňeltmeleri; .tif giňeltmeleri üç nyşan bilen çäklendirilen köne ulgamlardan galypdyr.
TIFF ýitgisizmi?
Esasan hawa. Gysylmadyk, LZW, Deflate, PackBits we CCITT bilen gysylan TIFF-ler ýitgisizdir. JPEG bilen gysylan TIFF ýitgilidir.
TIFF faýllary näme üçin beýle uly?
TIFF pikselleri adatça ýitgili gysyşsyz, köplenç ýokary bit çuňlugynda saklaýar. Şol suratyň JPG görnüşi ýitgili gysyş sebäpli has kiçi.
Çaphana TIFF ibermelimi ýa-da PDF?
Ýeke suratlar üçin TIFF henizem giňden kabul edilýär; tekst bilen suratlary birleşdirýän maketler üçin çaphanalar adatça PDF soraýar. Ibermezden öň çap hyzmatynyň talaplaryny barlaň.
GeoTIFF adaty TIFF görkezijisinde açylýarmy?
Hawa, surat bölegi islendik TIFF ýaly açylýar. Koordinat we proýeksiýa maglumatlaryny okamak üçin QGIS ýaly GIS programmasy gerek we JPG-e ýa-da PNG-e öwrenizde bu maglumatlar ýitýär.
