UDF Dosyası Nasıl Açılır? Bilgisayar ve Telefonda

UYAP'tan indirdiğiniz bir dilekçe, tutanak ya da karar .udf uzantısıyla geldiyse ve çift tıkladığınızda hiçbir program açılmıyorsa yalnız değilsiniz. UDF, UYAP Doküman Editörü'nün kendi dosya biçimidir; Microsoft Word, PDF okuyucular ve telefonların yerleşik görüntüleyicileri bu dosyayı tanımaz. Bu rehberde bir UDF dosyasını açmanın üç yolunu anlatıyoruz: resmi editörü kurmak, dosyayı PDF ya da Word'e çevirmek ve telefonda açmak. Sonda e-imzalı belgelerle ilgili önemli bir uyarı da var.

UDF dosyası nedir?

UDF, UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) içinde hazırlanan belgelerin kaydedildiği biçimdir. Avukatların, bilirkişilerin ve kurumların UYAP'a gönderdiği ya da UYAP'tan indirdiği belgeler çoğunlukla bu uzantıyı taşır. Teknik olarak bir UDF dosyası, içinde content.xml adlı bir dosya bulunan bir ZIP paketidir: belgenin metni, yazı tipleri, hizalama ve paragraf bilgileri, tablolar ve gömülü resimler bu XML dosyasında saklanır. Bu yüzden genel amaçlı programlar dosyayı açamaz; içeriği okuyabilmek için UDF yapısını tanıyan bir yazılıma ya da bir dönüştürücüye ihtiyacınız vardır.

Yöntem 1: Resmi UYAP Doküman Editörü ile açmak

UDF dosyalarını açmanın, düzenlemenin ve e-imzayla imzalamanın resmi yolu UYAP Doküman Editörü'dür (sitede "UYAP Editör" olarak da geçer). Editör, UYAP'ın resmi sitesindeki UYAP Editör sayfasından ücretsiz indirilir. Sayfada Windows için kurulum dosyaları, macOS için Intel ve Apple Silicon sürümleri ile Pardus ve Debian tabanlı Linux dağıtımları için bir paket sunuluyor.

1. Tarayıcınızda uyap.gov.tr adresindeki UYAP Editör sayfasını açın. Programı yalnızca bu resmi sayfadan indirin; üçüncü taraf indirme sitelerindeki kopyaların güncel ve güvenli olduğundan emin olamazsınız.
2. İşletim sisteminize uygun paketi seçin. Mac kullanıyorsanız işlemcinize göre Intel (x86_64) ya da Apple Silicon (ARM64) sürümünü indirin.
3. Kurulumu tamamlayın ve programı açın.
4. UDF dosyasını editörün dosya menüsünden açın ya da dosyaya çift tıklayın.

Java gerekiyor mu? Resmi sayfaya göre macOS'ta Big Sur 11 ve öncesi için sunulan Intel sürümü uyumlu bir Java sürümünün kurulmasını gerektiriyor; diğer macOS sürümlerinin Java olmadan da kullanılabildiği belirtiliyor. Pardus ve Debian'da yazdırma için ayrıca cups-bsd paketinin kurulu olması gerektiği yine aynı sayfada yazıyor.

Belgeyi e-imza veya mobil imza ile imzalayacaksanız editörün son sürümünü kullanmanız gerekir; UYAP'ın sıkça sorulan sorular bölümünde imza sorunları için önerilen ilk adım budur. Editörü kurmak, belgeyi düzenleyip yeniden UYAP'a göndereceğiniz durumlarda en doğru seçimdir.

Yöntem 2: Editör kurmadan PDF veya Word'e çevirmek

Belgeyi yalnızca okumak, yazdırmak ya da birine iletmek istiyorsanız program kurmanız şart değil. UDF dosyasını PDF veya Word belgesine çevirdiğinizde her bilgisayarda, tablette ve telefonda açabilirsiniz. Bu iş için UDF'den PDF'ye ve UDF'den Word'e dönüştürücülerimizi kullanabilirsiniz.

1. UDF'yi PDF'ye çevir sayfasını açın. Belgeyi düzenleyecekseniz UDF'yi Word'e çevir sayfasını seçin.
2. .udf dosyanızı sürükleyip bırakın veya dosya seçme düğmesiyle ekleyin.
3. Dönüştürmeyi başlatın ve işlem bitince oluşan dosyayı indirin.

Dönüştürme sunucumuzda yapılır: dosya güvenli bağlantıyla sunucuya yüklenir, çevrilir ve hem yüklediğiniz dosya hem de çıktı en geç 30 dakika içinde silinir. Üyelik gerekmez.

Dönüştürmede neler korunur?

Dönüştürücümüz UDF paketindeki content.xml dosyasını okuyup belgeyi yeniden kurar. Aktarılanlar şunlardır:

• Metin ve Türkçe karakterler; kalın, italik, altı çizili ve üstü çizili biçim
• Yazı tipi, yazı boyutu, yazı rengi ve vurgu rengi
• Paragraf hizalaması, girintiler ve satır aralığı
• Numaralı ve madde işaretli listeler
• Tablolar, belgedeki yerleriyle birlikte
• Kaşe, logo gibi belgeye gömülü resimler

Bazı ayrıntılar değişir: üst ve alt bilgi, çıktıda belgenin başında ve sonunda birer kez yer alır; sunucuda bulunmayan yazı tipleri benzer bir yazı tipiyle değiştirilir. PDF çıktısı standart A4 düzeninde oluşturulur, bu yüzden UDF'de özel olarak ayarlanmış sayfa kenar boşlukları aktarılmaz.

PDF mi, Word mü?

Belgeyi okuyacak, yazdıracak ya da müvekkile gönderecekseniz PDF en rahat seçimdir; dosya her cihazda aynı görünür. Metni değiştirecek, eski bir dilekçeyi şablon olarak kullanacak ya da alıntı yapacaksanız Word'ü seçin. Word'de düzenlediğiniz belgeyi daha sonra Word'den UDF'ye çevirerek yeniden UYAP biçimine getirebilirsiniz. Yalnızca düz metne ihtiyacınız varsa UDF'den TXT'ye dönüştürme de mümkündür.

Yöntem 3: Telefonda UDF dosyası açmak

Adalet Bakanlığı'nın yayımladığı "UYAP Doküman Editör" mobil uygulaması iPhone ve iPad için App Store'da, Android için de UYAP'ın resmi sayfasında bağlantısı verilen Google Play'de bulunuyor. App Store açıklamasına göre uygulama UDF belgelerini görüntülemek için hazırlanmış; resim ve tablo içeren belgeleri gösterebiliyor, belge içinde arama yapabiliyor ve içeriği PDF olarak dışa aktarabiliyor. Uygulama düzenleme için değil, görüntüleme içindir.

Uygulamanın açıklamasında önemli bir not da var: WhatsApp Web üzerinden gönderilen UDF dosyalarının uzantısı .zip olarak değişebiliyor ve bu dosyalar uygulamada açılmıyor. Dosyayı WhatsApp'ın mobil uygulamasından paylaşmak ve dosya adının .udf ile bittiğini kontrol etmek öneriliyor.

Uygulama kurmak istemiyorsanız dönüştürücümüz telefon tarayıcısında da çalışır: dosyalarınızdan .udf dosyasını seçip PDF'ye çevirin; indirilen PDF telefonun yerleşik görüntüleyicisinde açılır.

E-imzalı UDF dosyalarında dikkat

UYAP'ta e-imza veya mobil imza ile imzalanmış bir belgeyi PDF ya da Word'e çevirdiğinizde içerik yeni dosyaya aktarılır, ancak imza doğrulaması yeni dosyada geçerli olmaz. Dönüştürülen dosya yeni bir dosyadır ve UYAP'taki resmi belgenin yerine geçmez. Bu yüzden:

• PDF veya Word çıktısını okuma, yazdırma, paylaşma ve çalışma kopyası olarak kullanın.
• Mahkemeye veya icra dairesine sunacağınız belgeleri UYAP üzerinden gönderin.
• Word'de düzenlediğiniz bir belgeyi yeniden UDF'ye çevirdiyseniz, göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde açıp kontrol edin ve e-imzanızla yeniden imzalayın.

UDF dosyası açılmıyorsa ne yapmalı?

• Uzantıyı kontrol edin. Dosya e-posta veya mesajlaşma uygulamalarıyla dolaştıysa adı .zip ile bitiyor olabilir. Belgeyi UYAP'tan yeniden indirmek en güvenli çözümdür.
• Dosyanın tam indiğinden emin olun. Yarım inmiş ya da bozulmuş bir UDF içinde content.xml bulunmaz; bu durumda dönüştürücümüz dosyanın okunamadığını bildirir.
• Editörü güncelleyin. Eski bir UYAP Doküman Editörü sürümü yeni belgelerde ya da imza işlemlerinde sorun çıkarabilir; resmi sayfadan son sürümü kurun.
• Başka bir yol deneyin. Editör açılmıyorsa belgeyi PDF'ye çevirerek içeriğe hemen ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Word UDF dosyasını doğrudan açabilir mi?

Hayır. Microsoft Word .udf uzantısını tanımaz. Dosyayı önce UDF'den Word'e dönüştürücüyle DOCX'e çevirmeniz gerekir; DOCX dosyası Word, Google Dokümanlar ve LibreOffice'te açılır.

Mac'te UDF dosyası nasıl açılır?

UYAP'ın resmi sayfasında macOS için Intel ve Apple Silicon sürümleri bulunuyor. Program kurmak istemiyorsanız UDF dosyasını PDF'ye çevirip Mac'in Önizleme uygulamasıyla açabilirsiniz.

UDF dosyasını PDF'ye çevirince tablolar ve resimler kaybolur mu?

Hayır. Tablolar hücre yapısıyla, gömülü resimler de bulundukları yerde aktarılır. Değişen başlıca ayrıntı sayfa düzenidir: PDF standart A4 boyutunda ve standart kenar boşluklarıyla oluşturulur.

Yüklediğim UDF dosyası sunucuda saklanıyor mu?

Dosya yalnızca dönüştürme için sunucumuza yüklenir. Yüklediğiniz dosya ve oluşan çıktı en geç 30 dakika içinde silinir.

PDF'yi tekrar UDF yapabilir miyim?

Evet, PDF'den UDF'ye dönüştürme mümkündür, ancak PDF kaynaklı dönüşümlerde tablolar tablo olarak geri gelmez. Belgeyi düzenleyip yeniden UDF yapacaksanız UDF'yi Word'e çevirmek, Word'de düzenlemek ve ardından Word'den UDF'ye dönüştürmek daha iyi sonuç verir.

E-imzalı bir UDF'yi dönüştürmek imzayı geçersiz kılar mı?

Orijinal UDF dosyanız değişmez; dönüştürme yalnızca yeni bir dosya üretir. Yeni dosyada imza doğrulaması geçerli olmaz, bu yüzden resmi işlemler için orijinal belgeyi ya da UYAP'ta yeniden imzalanmış sürümü kullanın.

Kaynaklar

• UYAP Editör indirme sayfası ve sıkça sorulan sorular (uyap.gov.tr)
• UYAP Doküman Editör, App Store (T.C. Adalet Bakanlığı)